Няшчасце дапамагло

Аўтар: Рустам Исеев

Бягучы фінансавы крызіс стаў вынікам рэзкага павелічэння колькасці складаных вытворных інструментаў і рызыкоўных аперацый з імі. Стартаваўшы ў ЗША, дзе сумніўныя фінансавыя прадукты мелі асабліва шырокае распаўсюджванне, крызіс перакінуўся на іншыя краіны, фінансавыя арганізацыі якіх раней набывалі на баланс амерыканскія праблемныя актывы. У выніку буйнейшыя інвестыцыйныя банкі атрымалі каласальныя страты, а многія і зусім спынілі існаванне.

Такім чынам на сусветным рынку паўстаў значны дэфіцыт ліквіднасці, ва ўмовах якога эканоміка апынулася пазбаўленая неабходных для развіцця сродкаў. На росце недаверу ў cash аддалі перавагу выйсці буйныя інвестфонды, што значна пагоршыла сітуацыю.

У Расеі крызіс стаў непазбежным, з аднаго боку, у сувязі з глабалізацыяй эканомікі, а з другога — з-за недастатковага ўвагі айчынных рэгулятараў і ўдзельнікаў рынка да неабходнасці пастаяннага маніторынгу рызыкаў. У адсутнасць абмежаванняў на прыцягненне сродкаў з-за мяжы значная доля крэдытаў айчыннага карпаратыўнага сектара (каля $ 500 млрд) прыйшлася на кароткатэрміновыя сродкі замежных банкаў. Такім чынам, першапачаткова праявіў сябе як фінансавы, крызіс распаўсюдзіўся на рэальны сектар, перарадзіліся ў агульнаэканамічных. Вядучыя рэйтынгавыя агенцтва знізілі краінавы рэйтынг Расіі, паставіўшы пад удар і без гэтага аслабленыя замежныя інвестыцыі ў айчынную эканоміку.

У выніку на дапамогу расійскай эканоміцы ў 2008 г. было выдаткавана 6800000000000 руб. Дадзеная сума ўключала ў сябе 26,9% золатавалютных рэзерваў, якія на сярэдзіну снежня склалі $ 437000000000, а таксама прафіцыт дзяржбюджэту за 11 месяцаў 2008 г. у аб'ёме 2,5 трлн руб. Запланаваная на I квартал 2009 г. сума госвливаний склала каля 5 трлн руб.

Разам з тым нават у сітуацыі, якая склалася ёсць станоўчыя бакі. Калі б кім праблем, якiя паслужылi вытокам крызісу, меў шанец набраць яшчэ большую вагу на працягу бліжэйшага года-двух, то бягучыя буйнамаштабныя дзяржаўныя меры былі б немагчымыя і бессэнсоўныя. У выпадку з Расеяй несумнеўным плюсам з'яўляецца тое, што крызіс пачаўся менавіта цяпер, а не пазней. Па-першае, знешні доўг, які складаецца ў асноўным з карпаратыўнага і які расце выбуховымі тэмпамі, яшчэ не паспеў перасягнуць золатавалютныя рэзервы краіны. Па-другое, доля папер амерыканскіх іпатэчных агенцтваў ў золатавалютных рэзервах Расеі пакуль знаходзілася на ўмераным узроўні (каля 20%). Карэктна выказаць здагадку, што пры адсутнасці прыкмет знешняга негатыву айчынныя кампаніі ўсё больш захоплена прыцягвалі б вонкавае фінансаванне з-за мяжы, а Цэнтрабанк працягваў бы павышаць долю цяпер праблемных папер амерыканскіх іпатэчных агенцтваў.

На канец 2007 чысты доўг расійскіх кампаній перад замежнымі агентамі складаў $ 460 млрд (гадавы рост на 50%), што эквівалентна 35,5% ВУП. Золатавалютныя рэзервы на той жа момант складалі $ 466,2 млрд. На сярэдзіне 2008 г. доўг айчынных карпарацый дасягнуў ужо $ 488000000000, золатавалютныя рэзервы — каля $ 567200000000, працягваючы рухацца ўверх. Тэмп росту карпаратыўнага знешняга доўгу ў гадавым вымярэньні за першыя 10 месяцаў 2008 г. склаў 36%, сальдированной прыбытку расійскіх кампаній за той жа перыяд — 11%, ВУП Расеі за студзень-кастрычнік 2008 г. — 7,5%. Параўнанне гэтых лічбаў у поўнай меры дазваляе пераканацца ў патэнцыйна большай небяспекі ў выпадку больш позняга наступлення крызісу. Відавочна, што апераджальныя тэмпы росту доўгу прывялі б да калапсу эканомікі праз 1-2 гады.

Асоба варта адзначыць рост дзяржаўных выдаткаў на розныя нацпраекты і дзяржпраграмы. За апошнія два гады выдаткі выраслі амаль у 2 разы, прыкладна да 300 млрд руб. Далейшы іх рост зрабіў бы ў прынцыпе немагчымым выкананне бюджэту.

Такім чынам, крызіс, які здарыўся менавіта цяпер, хай рэзка, але астудзіць эканоміку, падаўшы краіне шанец сфармаваць аснову для росту ў будучыні. А інвестарам — зарабляць на гэтым росце.

Комментарии и уведомления в настоящее время закрыты..

Комментарии закрыты.